skjalfti.1881.is er óopinber áhuga- og tilraunavefur sem sýnir jarðskjálfta á Íslandi sjálfvirkt. Hann er einkaverkefni eins aðila og óháður opinberum stofnunum. Þetta er ekki opinber viðvörun — í vá skaltu fylgja Veðurstofu Íslands og almannavörnum.

Gögnin koma úr Skjálftalísu Veðurstofu Íslands (opið API) og eru sjálfvirkar frumniðurstöður sem geta breyst við yfirferð. Vægi (m_autmag), staðsetning og dýpi eru sjálfvirkt ákvörðuð og oft óviss.

Aðrar heimildir á vefnum: GNSS-aflögun frá Nevada Geodetic Lab; hita-frávik úr gervihnetti frá NASA FIRMS (VIIRS); óháð staðfesting stærri skjálfta frá EMSC og USGS; vikuleg gosvirkni-skýrsla frá GVP (Smithsonian/USGS); jarðfræði-kortalög frá Náttúrufræðistofnun, Landmælingum Íslands og Veðurstofu/FUTUREVOLC (CC BY 4.0).

Hrágögn til niðurhals: CSV · GeoJSON (síðustu 365 dagar).

• Eldstöðvakerfi eru flokkuð með grófum radíus — nálgun, ekki opinber mörk. Raunveruleg jarðfræði-mörk (eldstöðvakerfi, megineldstöðvar + misgengi) má kveikja á kortinu sem lag Jarðfræði (NÍ) — frá Náttúrufræðistofnun og Veðurstofu/FUTUREVOLC. Stóru jöklarnir (LMÍ) eru sýndir sjálfgefið. Allt CC BY 4.0.
• „Virkni"-litir byggja á skjálftafjölda og eru ekki opinber flugviðvörunar-litakóði.
• Forsíðan byrjar á staða-borða efst — spurning og svar („Þarf ég að hafa áhyggjur? — Nei/Já …") með lit eftir alvarleika. Alvarleika-stigið og orðalag borðans eru reiknuð deterministískt (ekki AI): rauð/appelsínugul VONA-flugviðvörun Veðurstofu efst, þá β-þrep (óvenju mikil/aukin skjálftavirkni), landris/ör aflögun, og loks rólegt. Sterk eldgos-orð koma aðeins frá VONA Veðurstofu, ekki frá vefnum sjálfum. Undir borðanum er strúktúrað yfirlit: vakandi kerfi með merki-flögum (β, M, landris, rek; engin skor-tala, aðeins merkin), nýlegar breytingar sl. 48 klst (merki-flögur úr journal-undirskrift, engin AI-prósa) og önnur virk svæði. Ein „Staðan núna" AI-samantekt fyrir landið allt (mannamál) fer í annálinn og á Telegram. Á hverri kerfi-síðu er „Staðan (sjálfvirkt)"-setning — AI-orðun á deterministískum staðreyndum (grunnlínu-stig + veður-fylgni); AI getur ekki bætt við spá eða kviku-fullyrðingum.
• Forsíðan notar stigvaxandi birtingu: þung gröf — skjálftatíðni, landris (GNSS), InSAR, hita-frávik (FIRMS), gosvirkni (GVP) og órói — eru falin undir einum kafla, „Þróun, landris og bakgrunnur", sem opnast við smell. Eldstöðvakerfi-taflan sýnir sjálfgefið aðeins virkustu kerfin (≥3 skjálftar M≥0,1 eða stærri atburður); restin birtist undir „sýna öll kerfi". Taflan telur skjálfta M≥0,1 (ekki ör-skjálfta) svo fjöldinn sé samhverfur við Virkni-dálkinn og β-tölunina; ör-skjálftar (M<0,1) sjást á kortinu. Bregðist AI-þjónustan endurnýtir vefurinn síðustu góðu samantekt í stað „ekki tiltæk" — staða-borðinn og tölurnar eru áfram réttar því þær eru reiknaðar.
• b-gildi, percentílar og þróunarrit eru reiknuð úr gögnunum (frumgögn).
• Skjálftar einir sýna ekki kvikuhreyfingu — aflögun (GPS) og gas þarf til að meta gosahættu.

• β (hrinu-merki) var bakprófað yfir 2 ár: β≥2 markar yfirstandandi hrinu með um 5× meiri líkum en að jafnaði, en spáir illa fyrir um stóra skjálfta — virkni-mælikvarði, ekki spá. β-talan sjálf er falin í tooltip; Virkni-dálkurinn sýnir mannamál („aukin", „óvenju mikil") svo lesandi þurfi ekki að túlka töluna.
• Söguleg líkindi (t.d. jökulhlaup) eru orðuð sem „~1 af hverjum N" frekar en nákvæm prósenta, og b-gildi birt með óvissubili, til að ofmeta ekki nákvæmnina.
• Uppsafnað vægi (Mo) sýnir raunverulega orkulosun og er lítið háð því að stærð vanti á eldri skjálfta.
• Rek skjálftaupptaka birtist aðeins þegar virknin færist skýrt í eina átt (mögulegt gangainnskot).
• GNSS-landris kemur frá Nevada Geodetic Lab — lykilstöð per eldstöðvakerfi (88 stöðvar alls; ein lykilstöð birt per kerfi) með um þriggja vikna töf, ekki rauntíma-lausn Veðurstofu. Hallinn er reiknaður robust (Theil-Sen) svo stök gervi-þrep skekki hann ekki; stöðvar með augljóst búnaðar-þrep án raunhalla eru faldar.
• Afhópun (hrinu-eðli): Zaliapin–Ben-Zion afhópun virkar ekki á landsvísu (öll virkni saman) né á stökum kerfum, en per gosbelti á einsleitu gögnunum (eftir feb. 2026) kemur fram veikur aðskilnaður hrinu- og bakgrunns-virkni. Út frá því er reiknað „hrinu-eðli" — hlutfall sjálfstæðra (bakgrunns-) atburða af nýlegri virkni hvers beltis — sem aðgreinir skammvinna hrinu frá dreifðari bakgrunns-hækkun. Þetta er vísbending, ekki nákvæm afhópun; bakgrunns-tíðnin reynist um 3× stöðugri en hrá talning. Eldra mat (að afhópun ætti ekki við) var endurskoðað þegar í ljós kom að hún virkar á gosbeltis-skala.
• Órói (RSAM): óróaplott Veðurstofunnar (3 tíðnabönd: 0,5–1, 1–2, 2–4 Hz) eru sótt og felld inn á 8 helstu eldstöðvakerfi. Sjálfvirkur útdráttur breytir grafinu í tölur (CSV per stöð með ~520 punktum yfir 11 daga), aðgreinir grunnlínu (örbylgjusuð) frá toppum (skjálftar). Líkan af grunnlínu ~ vindur (Veðurstofa, næsta veðurstöð) + alda (Open-Meteo) skýrir 54–89% af breytileika strandstöðva. Frávika-þráður vekur athygli ef grunnlínan rís umfram það sem veður skýrir (z > 3 staðalfrávik). Stöðu-setningin undir hverju riti er tölulega grunduð: AI orðar aðeins staðreyndir sem reiknast deterministískt og getur ekki bætt við gos- eða kviku-fullyrðingum.
• API-töf á nýjustu skjálftum: Skjálftalísa-API skilar aðeins skjálftum eftir fyrstu yfirferð. Nýjustu sjálfvirkir skjálftar (gæði 50 á vef Veðurstofu) birtast oft 1-6 klst seinna í API en á jarðskjálftatöflu Veðurstofu — því getur fjöldi sl. 6 klst verið lægri hér en á vedur.is (yfirleitt 2-4 atburðir með minnstu gæði). Eldri tölur (24h+) eru nákvæmar.
• Katalógur ekki einsleitur í tíma: fyrir febrúar 2026 vantaði sjálfvirka stærð á um helming skjálfta, svo stærðar-háðar tölur yfir lengri tímabil vanmeta eldri hlutann. Þetta tengist því að Veðurstofan skipti úr SIL-kerfinu í SeisComP í feb. 2026.

Vefurinn fékk umtalsverða útvíkkun í maí 2026 eftir ritrýni 4-manna nefndar (jarðfræðingur · vísinda-grafík · UX · vísinda-comunicator):

• Mogi-líkan á Svartsengis-síðu — kvikuhólfs-rúmmáls-tímaröð (ΔV) reiknuð úr 5-stöðva cluster (SENG, HS02, NBIO, ORFC, SKSH). Fastur source á 4,5 km dýpi (Sigmundsson o.fl. 2024); linear-LS á ΔV. Daglegt fit með 30-daga gluggi.
• Svartsengis-cycle-overlay — 9 Sundhnúksgosa-cycle stöfluð yfir hvert annað á samrein x-ás (dagar frá byrjun cycle). Sýnir hvar núverandi cycle stendur miðað við miðgildi fyrri hámarka.
• Baseline-lengdir milli SENG og 4 nálægustu stöðva — common-mode síun fjarlægir atm/jarðsegul-suð og gerir kvikuhólfs-merki sterkara en á einstökum stöðvum.
• Dýpi-þverskurðir (A-V og N-S) á öllum kerfis-síðum — sýna rísandi kvikusúlu þegar virk innskot eru í gangi.
• Bárðarbungu endurhleðsla síðan Holuhraun-loka 2015 — kúmulatíft jarðskjálfta-móment (M₀ = 10^1,5M+9,1 N·m) borið saman við Holuhraun-mómentið (~2×10²⁰ N·m, Gudmundsson 2016).
• Migration-rate tímaröð á öllum kerfis-síðum — rúllandi 24-klst gluggi af hypocenter-reki sl. 14 daga. Litaður eftir styrk (rauður > 5 km/dag = mögulegt dyke-innskot).
• VONA Aviation Colour Code sjálfvirkt sótt af Veðurstofu og birt á viðeigandi kerfis-síðum (Reykjanes, Grímsvötn, Bárðarbunga, Katla).
• Jökulhlaupa-saga á Bárðarbungu/Grímsvötnum/Kötlu — söguleg renewal-model með „dagar síðan síðasta hlaup" + miðgildi-bil + líkindi næstu 6 mán. Ekki rauntíma-vakt (Veðurstofan deilir ekki vatnshæð opinberlega).
• GNSS step-detection á jökla-stöðum (GFUM, KISA, AUST) — detect-ar skyndilegt fall í Up-tímaröð sem getur verið merki um íshellu-sigvirkni og þar með jökulhlaup. Vetrar-snjór síaður út (aðeins maí-okt).
• „Síðast gerðist X" sögubox efst á hverri kerfis-síðu — tímalína af síðasta atburði og söguleg samhengi.
• „Veistu þetta?" sögukassi með söguleg samhengi (Holuhraun, Mýrdalssand 1918, Hekla = „hlið helvítis", Eyjafjall 2010 flugbann o.fl.).
• „Hvað gerist ef..." sögu-scenario (smell-til-opna) með almannavarna-stíll svari fyrir 8 kerfi — tímalína, jökulhlaup-rennsli, áhrif á byggð, söguleg samanburður.
• Tremor banda-heatmap — 3 tíðnibönd (0,5-1, 1-2, 2-4 Hz) sem lit-stikuhraða-mynd yfir 9 daga; hár 2-4 Hz + lágur 0,5-1 Hz = mögulegt kvika-merki.
• InSAR-spjald á Reykjanes-kerfunum með link á COMET LiCS portal (Sentinel-1 ratsjár-aflögun).
• GNSS: stöðvunum fjölgaði úr 13 í 88 (allar Iceland-stöðvar í NGL llh.out). Ný N/E/Up 3-panel stack birt á Svartsengi líkt Veðurstofu-tímaröð. Ný gnss_stations tafla með (lat,lon,elev).
• Vísinda-villur lagaðar: Mogi-caveat (forsendur birt), 9 kvikuhlaup vs 7 gos á Sundhnúksgígum, Holuhraun-móment 5×10¹⁹ → 2×10²⁰ N·m, Kötlu-líkindi lágmark 2% (var 0%).

• Eldstöðvakerfi-listi útvíkkaður úr 35 í 40 tuple eftir 2-sérfræðinga rýni (jarðfræðingur + GIS-fræðingur). Ný kerfi bætt: Hrómundartindur (austan Hengils), Hágöngur (SV af Tungnafellsjökli), Snæfell í Múlaþingi (ekki Snæfellsjökull), Helgrindur á Snæfellsnesi, Eldey/Reykjanestá (virkur 2022–23 klasi), Eyjafjarðaráll (TFZ-graben). 10 hnit-leiðréttingar — m.a. Ljósufjöll 28 km skekkja og Kolbeinseyjarhryggur 110 km austan við hrygginn sjálfan.
• Þriggja-sérfræðinga ritrýni á öllum kerfi-síðum (jarðfræðingur, sagnfræðingur íslenskrar jarðfræði, UX-sérfræðingur) skilaði 22 áþreifanlegum vandamálum. 19 leyst: 10 vísindalegar staðreyndavillur lagaðar (m.a. Katla „12 km" → ~4 km, Reykjanes „1–200 m/s" → 1–20 m/klst, Hengill „30% raforku" → ~15%, Öræfajökull jökulhlaup „Skeiðará" → Virkisá/Kotá/Svínafellsá), 8 sögulegar auðganir bættar (Skaftáreldar 1783–84/Móðuharðindi, Eldfell 1973/Vatnskælingar, Vatnaöldur 877/landnámslagið, Stöng/Hekla 1104, Skálholtsskjálfti 1784 → Reykjavík höfuðborg, Berserkjahraun/Eyrbyggja, von Knebel-hvarf 1907, Öræfi-örnefnið).
• β „apples-to-apples" mag-floor: eftir að ingest-API-fíltri var minnkað í M≥-3 voru smáu skjálftarnir aðeins í nýjustu glugganum, ekki 2-ára baseline. Það blés β-tölunni upp ~70% (Hengill flokkaðist falskt sem „óvenju mikil β6" þegar raun-β er ~2,6 „aukin"). Núv. notar β-reikningurinn sama M≥0,1 floor á báðar hliðar (mag IS NULL áfram leyft) svo samanburður sé samhverfur.
• Hraun-WMS-yfirlög á korti: þrjár nýjar toggleable Leaflet-lag — Hraun (Sundhnúkur 2023–25 + Fagradalsfjall 2021–23, frá Náttúrufræðistofnun WMS), Varnargarðar Grindavík og Sigkatlar (frá Veðurstofu WMS). Á Reykjanes-Svartsengi-kerfi-síðunni eru G1–G9 Sundhnúksgígum sýnd sér með viridis-litaskala (cql_filter á vinnuheiti).
• UX-endurröðun kerfi-síðu: „Staðan (sjálfvirkt)" og VONA-flag eru nú EFST á síðunni; söguleg samhengi (KERFI_DESC, Veistu þetta, tímalína, Hvað gerist ef) koma á eftir. Áður var Staðan grafin undir 10+ blokkum. Annáll-tvítekningar sameinast í eina „Endurtekið × N frá — síðast " línu þegar samliggjandi færslur hafa nær-eins texta.
• „Hvað gerist ef" sviðsmyndir bættar á 5 kerfi sem höfðu „virk"-flagg á forsíðu en tóma síðu (falskar áhyggjur): Hengill, Eldey/Reykjanestá, Eyjafjarðaráll (útskýrt skýrt að það er ekki eldstöð heldur graben), Suðurlandsbrotabelti, Tjörnes/Grímsey.
• Qwen-tölu-orð-leiðrétting: AI-textinn slæddi stundum norrænum tölu-orðum inn í íslensku (t.d. „Elleve" → „Ellefu", „Tolv" → „Tólf"). Eftir-vinnsla lagar þetta deterministískt.
• Region-nafn „Annað" → „Önnur svæði": Qwen las „Annað" sem þágufall af kvenmannsnafninu Anna og hallúsíneraði „M2,9 á Önnu". Nafnið breytt í „Önnur svæði" (hvk. fleirtala) sem LLM rugla síður við mannanafn.

Annállinn (annáll) skráir „Staðan núna" þegar staðan breytist efnislega — í mesta lagi á 2 klst fresti, nema nýr skjálfti M≥4,0 hnekki biðinni. Sömu mörk gilda fyrir per-kerfi annál á hverri eldstöðvakerfis-síðu. Hann birtist sjálfkrafa á Telegram-rásinni t.me/skjalftavakt og sem RSS-fæði. Þannig má fá uppfærslur án þess að opna vefinn.

Sjálfvirkar push-tilkynningar (ntfy) um stóra/nálæga skjálfta og hrinur eru óopinberar og koma ekki í stað opinberra viðvarana. Staðfestu alltaf á vedur.is.

Áskrift: opnaðu ntfy.1881.is/skjalftar í vafra, eða í ntfy-appinu: bættu við áskrift með þjóni https://ntfy.1881.is og efni (topic) skjalftar. Rásin er sjálf-hýst og write-varin — aðeins þessi vefur getur sent á hana, svo ekki er hægt að falsa viðvaranir.

Ábendingar, leiðréttingar og fyrirspurnir: skjalfti@1881.is.

Veðurstofa Íslands — vedur.is
Almannavarnir — almannavarnir.is
Safetravel — safetravel.is
Neyðarlínan: 112